Bescherming in het AI-tijdperk: waarom Taylor Swift haar stem en uiterlijk als merk wil registreren

Taylor Swift heeft een opvallende stap gezet: ze wil haar stem en uiterlijk als merk vastleggen. Dat is geen publiciteitsstunt, maar een slimme juridische reactie op de snelle opkomst van AI. Met de technologie van nu is het eenvoudig om iemands stem of gezicht overtuigend na te maken. Denk bijvoorbeeld aan deepfakes, nagemaakte stemmen in commercials of nep-aanbevelingen. AI maakt het mogelijk om iemands identiteit te kopiëren en daar geld mee te verdienen. Het is dan ook logisch dat mensen die identiteit juridisch beter willen beschermen.

Door onderdelen van haar identiteit als merk vast te leggen, zoals een iconische podiumfoto en herkenbare audiofragmenten, probeert Taylor Swift grip te krijgen op hoe haar image wordt gebruikt. Lukt dat, dan kan zij niet alleen exacte kopieën aanpakken, maar ook imitaties die er sterk op lijken. Dat maakt het merkenrecht interessant in combinatie met AI-toepassingen, waarin imitatie vaak subtiel is, maar wel degelijk inspeelt op de bekendheid en aantrekkingskracht van een persoon.

De vraag of een gezicht als merk kan dienen, komt vaker voorbij. Het korte antwoord: ja, dat kan. Een afbeelding van een gezicht is vaak herkenbaar en kan daardoor onderscheidend vermogen hebben. Portretmerken worden dan ook al langer aangevraagd en geregistreerd door de Merkplaats. Denk bijvoorbeeld aan bekende gezichten als Doutzen Kroes®, Romee Strijd® en Mikky Kiemeney®. Ook in de praktijk is dit bevestigd. Zo werd de merkaanvraag van Maartje Verhoef aanvankelijk geweigerd, maar in beroep alsnog toegestaan. Inmiddels is die lijn in meerdere zaken bevestigd, zie ons eerdere artikel: Weer een overwinning voor portretmerken. Een afbeelding van een gezicht kan dus als merk functioneren.

Dat er naar het merkenrecht wordt gekeken, is geen toeval. Andere regels, zoals auteursrecht en portretrecht, bieden niet altijd voldoende bescherming. Het merkenrecht gaat verder: het beschermt niet alleen tegen kopieën, maar ook tegen verwarring. Daarnaast maakt het optreden tegen misbruik vaak een stuk eenvoudiger. Bovendien legt een merk de opgebouwde reputatie, goodwill en herkenbaarheid juridisch vast. Je beschermt daarmee niet alleen je identiteit, maar ook de economische waarde die daaraan verbonden is.

Dit speelt niet alleen voor wereldsterren. In een tijd waarin personal branding steeds belangrijker wordt, is dit voor veel meer mensen relevant. Denk aan content creators, influencers, ondernemers en coaches. Iedereen die zichzelf als ‘merk’ positioneert, bouwt herkenbaarheid op. Die herkenbaarheid kan worden nagebootst of misbruikt, zeker met behulp van AI.

Wil je voorkomen dat anderen met jouw naam of gezicht aan de haal gaan? Dan is dit hét moment om je merk te beschermen.

Wij helpen je graag bij het vastleggen van jouw (portret)merk. Neem contact met ons op.